Köklerimiz

Ve onlar, O'nun [Allah'ın] yarattığı ekinlerden ve hayvanlardan Allah'a bir hisse kıldılar da kendi sapık inançlarına göre, "Bu, Allah için; şu da ortaklarımız içindir" dediler. İşte, ortakları için olan şey [hisse] Allah'a ulaşmaz, Allah için olan şey ortaklarına ulaşır. Verdikleri hüküm ne kötüdür.

...

Ve onlar, yanlış inanışları sebebiyle, "Bunlar, dokunulmaz hayvanlar ve ekinlerdir. Bunları bizim dilediğimizden başkası yiyemez. Bunlar sırtları yasaklanmış hayvanlardır" dediler. Ve bir kısım hayvanları Allah'a yalan uydurarak üzerlerine O'nun adını anmazlar. O [Allah], onları iftira ettikleri şeyler sebebiyle cezalandıracaktır.

Ve onlar; "Bu hayvanların karınlarındakiler sadece erkeklerimize ait olup kadınlarımıza haramdır. Eğer ölü olursa o zaman onlar onda ortaklardır" dediler. O [Allah], onların nitelemelerini onlara ceza olarak verecektir. Şüphesiz O, Hakîm'dir Alîm'dir.
…

Ve O, hayvanlardan yük taşıyanları, döşek yapılanları yaratandır. Allah'ın sizi rızklandırdığı şeylerden yiyin. Şeytanın adımlarını izlemeyin. Şüphesiz o, sizin için apaçık bir düşmandır.

Sekiz eş: Koyundan iki, keçiden de iki. De ki: "O, [Allah] iki erkeği mi haram kıldı yoksa iki dişiyi mi, ya da iki dişinin rahimlerinin sarıp bürüdüğünü mü [yavruları mı]? Eğer doğrular iseniz bana ilme dayanarak haber verin."

Ve deveden iki, sığırdan da iki. De ki: "O, [Allah] iki erkeği mi haram kıldı, yoksa iki dişiyi mi, ya da iki dişinin rahimlerinin sarıp bürüdüğünü mü [yavruları mı]? Yoksa Allah'ın size böyle vasiyet ettiğine şahitler mi oldunuz [O'nun yanında mıydınız]?" Böyle hiçbir bilgiye dayanmadan, insanları saptırmak için, Allah'a karşı yalan uyduran kimseden daha zâlim kim olabilir? Şüphesiz Allah, o zâlimler topluluğuna kılavuz olmaz. (Enam 136, 138-139, 142-144)

Bu ayette Bedevilerin yanlış inanışları konu alınarak aklın ve bilginin önemine vurgu yapılmaktadır. Bedeviler, ekinlerden ve hayvanlardan bir kısmını ayırıp "Bu, Allah için; şu da ortaklarımız içindir" derler. Ve Allah’a ayırdıkları pay için "Bunlar, dokunulmaz hayvanlar ve ekinlerdir. Bunları bizim dilediğimizden başkası yiyemez" diyerek Allah’a iftira ederler. Bu yolla koyun, keçi, deve ve sığır gibi hayvanları yemeyi kendileri için helalleştirip/serbestleştirip başkaları  için haramlaştırırlar/yasaklarlar. Bir sonraki ayetteki "Bu hayvanların karınlarındakiler” ifadesinden yemeyi kendilerine serbestleştirip başkalarına yasakladıkları bu hayvanların dişiler olduğunu anlıyoruz. Dişilerin doğuruyor olması kendi çıkarlarına olduğu için dişileri kendilerine ayırmışlar, başkalarına yasaklamışlardır.

“Sekiz eş” diye başlayan 143 ve 144. Ayetlerdeki detaylı ve uzun anlatımların sebebi bu ayetlerde aynı zamanda "haram", “eş” ve “çift” kavramlarının açıklanmasındandır. Sekiz eş, birbirleriyle eş olan sekiz tane koyunu işaret etmektedir. Bunlar dört çifttir. Ayette sekiz eş dendikten sonra “koyundan iki, keçinden iki, deveden iki, sığırdan iki” denerek sekiz koyun dört çift halinde sayılmıştır. Erkeğe “E”, Dişiye “D” diyerek sembolik olarak yazalım:

E – D       E – D      E – D     E - D
Koyun      Keçi       Deve     Sığır

Şimdi bu ayetleri açıklamaya çalışalım:

Sekiz eş: Koyundan iki, keçiden de iki. De ki: "O, [Allah] iki erkeği mi haram kıldı yoksa iki dişiyi mi, ya da iki dişinin rahimlerinin sarıp bürüdüğünü mü [yavruları mı]? Eğer doğrular iseniz bana ilme dayanarak haber verin."

Ve deveden iki, sığırdan da iki. De ki: "O, [Allah] iki erkeği mi haram kıldı, yoksa iki dişiyi mi, ya da iki dişinin rahimlerinin sarıp bürüdüğünü mü [yavruları mı]? Yoksa Allah'ın size böyle vasiyet ettiğine şahitler mi oldunuz [O'nun yanında mıydınız]?" Böyle hiçbir bilgiye dayanmadan, insanları saptırmak için, Allah'a karşı yalan uyduran kimseden daha zâlim kim olabilir? Şüphesiz Allah, o zâlimler topluluğuna kılavuz olmaz.

Bu ayetlerde dişileri başkalarına yasaklayanlara yöneltilen soru şu; "O, [Allah] iki erkeği mi haram kıldı yoksa iki dişiyi mi, ya da iki dişinin rahimlerinin sarıp bürüdüğünü mü [yavruları mı]? Her iki ayet için de soru aynı olduğu için hayvanları erkekler ve dişiler diye ikiye ayıralım ve bütün halinde bu soruyu cevaplayalım:

1.Eğer Allah koyunun, keçinin, devenin, sığırın dişilerini yemeyi yasaklamış olsaydı mecburen erkekleri yerlerdi. Ve çiftleşecek erkek bulamayan dişiler yavrulayamazdı.

2.Eğer Allah bu hayvanların erkeklerini yemeyi yasaklamış olsaydı, dişileri yemek zorunda kalırlardı ve erkekler çiftleşecek dişi bulamadığından yavrulama da olmazdı.

Her iki durumda da yavrulama olmadığından üreme durur, hayvanlar çoğalamazdı. Hayvanların çoğalamadığı yerde insanlar et yiyemezdi ve yaşamları tehlikeye girerdi.

"Bunlar, dokunulmaz hayvanlar ve ekinlerdir. Bunları bizim dilediğimizden başkası yiyemez” diyen Bedeviler asıl olarak, Kendi yarattığı üreme kanunlarını hiçe sayarak hayvanların üremesini bitirecek ve insanların yaşamını tehlikeye atacak bir uygulamayı Allah’a yakıştırıyorlar. Yani Allah’a akılsızlık yakıştırıyorlar. Ki bu da Allah’a iftira atmaktır. “O [Allah], onları iftira ettikleri şeyler sebebiyle cezalandıracaktır”.

Tüm bu yanlış inanış ve cahillikleri sebebiyle kınanan Bedeviler’den bilgiyle cevap vermeleri istenmekte, bilginin ve aklın önemine vurgu yapılmaktadır. “Böyle hiçbir bilgiye dayanmadan, insanları saptırmak için, Allah'a karşı yalan uyduran kimseden daha zâlim kim olabilir?”.

Yazıyı beğendiyseniz paylaşabilirsiniz