Köklerimiz

Kur’an’a bakış açısını betimlemek için bir çok kelime kulanılabilir. Ancak biz “Gerçekçi” kelimesinin Kur’an’a bakış açımızı yansıttığını düşünüyoruz. Kelime Türkçe olmasına rağmen bu kelimenin de açıklanması gerekiyor. Konu din olduğunda maalesef her bir kelimenin yeni baştan ele alınması üzerindeki artıkların temizlenmesi ve kelimenin ifade ettiklerinin ortaya çıkarılması gerekiyor.

Yaratılmış ve beş duyu ile algılanan tüm nesne nedensellik bağına tabidir. Örneklemek gerekirse; topa vurmak neden, topun gitmesi sonuçtur. Yağmurun yağması neden, bitkinin çıkması sonuçtur. Herşey bir nedene bağlı olarak ortaya çıkar. Bu, nesnenin tabi olduğu nedensellik ilkesidir. İnsan aklı da nesnenin tabi olduğu nedensellik ilkesine uygun olarak çalışır. Yani akıl, beş duyu ile algılanan her sonucun nedenini araştırır ve nedenini bildiği her şeyin sonucunu öngörebilir. Nesnenin tabi olduğu nedenselliği ancak nedensellik üzerine çalışan bir beyin ve akıl çözebilir. Aksi mümkün değildir. Bir vidayı yerinden çıkarmak için nasıl ki tornavidaya ihtiyaç varsa ya da bir çivi nasıl ki ancak kendisine uygun alet ile yerinden sökülebilirse, nedenselliğe bağlı bu hayat ta ancak nedenselliğe bağlı çalışan bir akıl ile çözülebilir. Böyle bir akıl eline gelen veriye “neden?” sorusunu sorar. Burada önemli olan, bu soruya verilecek cevabın inanç mı, zann mı, bilgiye dair mi olduğudur. Günlük hayatta çokça kullanılan ancak üzerinde neredeyse hiç düşünülmeyen sorulardır bunlar. Herkes konuşma arasında, “biliyorum” der, “inanıyorum” der. Ama gerçekte bu kelimeler yerli yerinde kullanılmaz. O sebeple gerçekçi bir bakış açısı ile Kur’an’a yaklaşmak istiyorsak, “neden?” sorusuna verdiğimiz cevabın mutlaka ve mutlaka “bilgi” ile olması gerekir. Aklın nedenselliğe bağlı çalışması sadece tabii bilgiler için değil sosyal bilgilerin öğrenilmesinde de geçerli bir kuraldır.

Bu anlamda Kur’an’a bakışımız, nesnenin tabi olduğu nedensellik ilkesinden ayrılmadan, nedenselliği akla taşıyan, “Gerçekçi” bir bakış açısıdır.

Bu makaleyle bağlantılı olarak, "İman-Bilgi Sınırı" makalemiz okunabilir. Okumak için tıklayınız.

Yazıyı beğendiyseniz paylaşabilirsiniz